Evren 670 Milyon Yaşındayken Parlayan 31 Kuazar Bulundu

Kuazarlar, merkezindeki süperkütleli kara delik madde yutarken olağanüstü parlayan galaksi çekirdekleridir. Ne kadar erken görülürlerse, kara deliklerin o kadar hızlı büyüdüğü anlamına gelir.

Yeni taramada bulunan 31 kuazarın en erken ikisi, evren yalnızca 670 milyon yaşındayken ışık yayıyordu. Bu, standart büyüme senaryolarının üst sınırını zorlayan bir zaman ölçeği.

Bulgu, "tohum kara delik" modellerini — yıldız çöküşünden mi, doğrudan gaz çöküşünden mi doğdukları sorusunu — doğrudan ilgilendiriyor.

Tekil bir rekor kuazar yerine geniş bir örneklem elde etmek, erken evrendeki parlak kara deliklerin ne kadar yaygın olduğunu ölçmeye yarıyor. Sayı arttıkça modeller yalnızca mümkün olanı değil, olasılığı da açıklamak zorunda kalıyor.

Kuazarlar erken evrende deniz feneri gibi davranır. Bir kara delik çevresindeki gazı yutarken o kadar parlak hale gelir ki, evren çok gençken bile ışığı bugünkü teleskoplara ulaşabilir.

Sorunun zor kısmı zaman ölçeğidir. Büyük Patlama'dan birkaç yüz milyon yıl sonra süperkütleli kara deliklerin nasıl bu kadar büyüdüğü hâlâ tartışmalı. Küçük yıldız kalıntılarından başlayıp normal hızla büyümeleri için zaman dar görünür.

31 kuazarlık yeni örneklem, tek bir rekor nesneden daha değerlidir. Çünkü astronomlar yalnız 'en erken olan hangisi' sorusunu değil, bu parlak kara deliklerin ne kadar yaygın olduğunu da ölçmek ister.

Erken kuazarlar ayrıca evrenin yeniden iyonlaşma dönemini anlamaya yardım eder. İlk yıldızlar ve galaksiler çevredeki hidrojeni iyonlaştırırken, kuazarlar da güçlü ışıklarıyla bu sürece katkı sağlamış olabilir.

Bu haberi okurken akılda tutulması gereken sınır şu: Uzaklık arttıkça nesnelerin ışığı zayıflar ve kırmızıya kayar. Tespitler güçlüdür ama ayrıntılı fizik için daha fazla tayf, daha uzun gözlem ve farklı teleskoplardan doğrulama gerekir.