Hubble, Başak Kümesi'nde Biçimi Bozulmuş Bir Sarmalı Görüntüledi

Galaksiler yalnız evrim geçirmez. NGC 4654 bunun ders kitabı örneği: bir yanında yakın karşılaşmanın çektiği gaz kuyruğu, diğer yanında kümenin sıcak gazının süpürdüğü kesik kenar.

İkinci etki "ram basıncı sıyırması" olarak biliniyor — galaksi küme gazı içinden hızla geçerken kendi gazını arkasında bırakıyor ve yıldız oluşumu bir kenarda kesiliyor.

Astrofotoğraf açısından hedef zor: 55 milyon ışık yılı uzaklıkta ve asimetri ancak uzun entegrasyonla ortaya çıkıyor.

Hubble görüntüsü, parlak çekirdek kadar bozulmuş kolları ve gazın yıldız oluşum bölgelerine etkisini okumak için kullanılıyor. Bu tür hedeflerde renk kanalları yalnız estetik değil, yıldız oluşumunun nerede sürdüğünü gösteren veri katmanlarıdır.

NGC 4654, galaksi kümelerinde yaşamın sakin geçmediğini gösteren güzel bir örnek. Bir sarmal galaksi, hem komşularının kütleçekiminden hem de küme içindeki sıcak gazdan etkilenerek biçim değiştirebilir.

Ram basıncı sıyırması, günlük dille hareket eden bir arabanın rüzgarı hissetmesine benzetilebilir. Galaksi küme gazı içinde hızla ilerlerken kendi gazının bir kısmını geride bırakır. Gaz azalınca yıldız oluşumu da bölgesel olarak zayıflar.

Yakın karşılaşma etkisi ise başka bir yönden çalışır. Komşu galaksinin kütleçekimi sarmal kollardan birini uzatabilir, yıldız ve gaz dağılımını bozabilir. NGC 4654'ün asimetrisi bu iki etkinin birlikte okunabildiği bir sahnedir.

Astrofotoğrafçılar için bu tür hedeflerde parlak çekirdek kadar düşük yüzey parlaklıklı dış yapı da önemlidir. Uzun entegrasyon, iyi düz alan kalibrasyonu ve dikkatli arka plan işlemesi olmadan bozulmuş kollar kolayca kaybolur.

Bilimsel açıdan haber bize şunu söyler: Galaksilerin görünüşü yalnız iç yapılarından doğmaz. İçinde bulundukları çevre, hangi gazı tutacaklarını, nerede yıldız üreteceklerini ve zamanla nasıl yaşlanacaklarını belirler.